czwartek, Październik 29

[Produkty] Gwarancja bankowa jako forma zabezpieczenia dla start-upów oraz PISP i AIS

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Rozwój nowego biznesu (start-up) wiąże się bardzo często z brakiem wiarygodności, co może skutkować trudnościami z uzyskaniem nowego kontraktu (szczególnie w ramach ustawy Prawo zamówień publicznych) czy nawet zawarciem umowy najmu. Nie zawsze możliwe jest uzyskanie wsparcia zewnętrznego jak np. poręczenia. W przypadku niektórych typów działalności, jak np. świadczenie usługi inicjowania płatności czy usługi dostępu do rachunku, KNF może wymagać dodatkowego „zabezpieczenia” działalności (abstrahując od wymogów kapitałowych), jak np. ubezpieczenia OC. W takich sytuacjach z pomocą może przyjść gwarancja bankowa, która jest jednym z produktów korporacyjnych oferowanych przez banki. Gwarancja jest jednym z tańszych zabezpieczeń, które można wykorzystać np. zamiast ww. ubezpieczenia działalności w charakterze usługodawcy PIS lub AIS.

Udzielanie gwarancji bankowych to jedna z czynności bankowych określonych w art. 5 ust. 1 pkt 4) Prawa bankowego, która uszczegółowiona została w art. 80-84 oraz 86a i 87 PrBank. Zastosowanie mają również przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności w kontekście cesji (art. 509 i następne) oraz zlecenia (art. 734).

Czym jest gwarancja bankowa?

Istotą gwarancji bankowej jest zobowiązanie się banku (gwaranta) do zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz beneficjenta tej gwarancji. Takie zobowiązanie powstaje w przypadku spełnienia określonych przesłanek (ziszczenia się określonego zdarzenia), którym może być np. brak zapłaty faktury czy wadliwe wykonanie umowy przez zlecającego.

W przypadku gwarancji bankowej mamy więc zasadniczo trzy podmioty (w klasycznym ujęciu, bo możemy mieć jeszcze inny bank), które „obejmuje” treść gwarancji:

  1. Zleceniodawcę, czyli podmiot, który składa do banku żądanie udzielenia gwarancji na określonych warunkach (czyli nawiązując do wstępu, np. start-up);
  2. Beneficjenta gwarancji, czyli osobę (podmiot), który otrzyma środki pieniężne w przypadku ziszczenia się warunków wypłaty, np. wynajmujący czy zamawiający oraz
  3. Gwaranta, w tym przypadku bank, który zobowiązuje się „przejąć odpowiedzialność” za zleceniodawcę w przypadku wystąpienia przesłanek do zapłaty.

Jak wygląda gwarancja bankowa?

Nie ma jednej formuły. Podstawowym wymogiem jest udzielanie gwarancji na piśmie (pod rygorem nieważności), przy czym oznacza to, że sama gwarancja musi być w formie pisemnej, natomiast zarówno wniosek o wystawienie gwarancji, jak i oświadczenie o przyjęciu gwarancji, mogą być również w formie elektronicznej. Forma pisemna to również forma elektroniczna o ile spełnia wymogi Rozporządzenia wydanego na podstawie art. 7 ust. 4 PrBank(jeżeli planowana zmiana tego rozporządzenia wejdzie w życie, to istnieje szansa, że możliwe będzie wykorzystanie technologii DLT).

Treść samej gwarancji może się różnić w zależności od jej typu. Najbardziej popularna, ale i zasadniczo najmniej bezpieczna z punktu widzenia banku, będzie gwarancja bezwarunkowa (na pierwsze żądanie) i nieodwołalną. Mamy również gwarancje odwołane, warunkowe, terminowe i bezterminowe.

Wśród najważniejszych, ale nie jedynych, elementów gwarancji należy wskazać określenie beneficjenta (w miarę szczegółowo z podaniem danych identyfikacyjnych), wierzytelność zabezpieczaną gwarancją, jej termin ważności (gwarancja może tez wygasnąć wraz ze zwróceniem jej do banku) czy prawo właściwe do rozstrzygania sporów. Ważne będzie określenie również kwoty maksymalnej gwarancji (to jeden z czynników cenotwórczych) oraz termin jej obowiązywania. Należy również określić rodzaj gwarancji (np. bezwarunkowa). Jednym z elementów, o którym nie można zapomnieć to sposób w jaki beneficjent powinien informować bank o powstaniu warunków do wypłaty sumy gwarancji, np. poprzez system SWIFT.

Cesja jako jeden z elementów

Ponieważ gwarancja może być przedmiotem przelewu (cesji), należy w gwarancji określić czy gwarancja może być przelana, a jeżeli tak, to w jaki sposób. Art. 82 PrBan wskazuje wprawdzie, że przelewu wierzytelności z gwarancji można dokonać wraz z przeniesieniem wierzytelności zabezpieczonej gwarancją, ale art. 86a PrBank wskazuje wyraźnie, że jest to przepis dyspozytywny i może być umownie zmieniany przez strony.

Wierzytelność z tytułu gwarancji można więc również przelać bez przenoszenia wierzytelności, którą gwarancja zabezpiecza. W praktyce bank zazwyczaj będzie żądał jedynie powiadomienia o cesji (bez potrzeby wyrażania zgody) w z góry określonej formie (np. w formie pisemnej). Należy pamiętać, że zawiadomienie powinno być podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu, np. pełnomocnictwem szczegółowym.

Co bank bierze pod uwagę przed wystawieniem gwarancji?

Ocenia kondycję finansową przedsiębiorstwa w sposób zasadniczo zbieżny (choć z pewnymi odstępstwami) jak dla oceny zdolności kredytowej. Wiele zależy od wiarygodności podmiotu, przy czym pamiętać należy w przypadku kredytu, podmiot nieposiadający zdolności kredytowej również może taki kredyt otrzymać, o ile spełni warunki z art. 70 ust. 2 PrBank (m.in. dodatkowe zabezpieczenie, np. hipoteka na nieruchomości czy zastaw na zapasach etc.). Podobne rozwiązania mogą stosować także banki w kontekście gwarancji.

Zawarcie umowy ramowej

Gwarancja może mieć charakter „incydentalny” i być w tym sensie jednorazowa. Często w obrocie handlowym stosuje się jednak umowy ramowe zawierane pomiędzy bankiem a klientem (zleceniodawcą), które umożliwiają bardziej „regularne” wystawianie gwarancji. Zazwyczaj w takiej sytuacji zleceniodawca otrzymuje „linię” w ramach, której może „żonglować” gwarancjami.

Gwarancja dla dostawcy Payment Initation Service (PIS) oraz Account information Service (AIS)

Zgodnie z art. 61b ustawy o usługach płatniczych zobowiązuje dostawcę usługi PIS (zazwyczaj będzie to krajowa instytucja płatnicza lub bank) do posiadania stosownego zabezpieczenia, którym może być również gwarancja bankowa.

Zakres oraz wysokość gwarancji powinna pokrywać koszty zobowiązań jakie ciążyć będą na wnioskodawcy (zgodnie z metodologią określoną w już linkowanym rozporządzeniu). Taka gwarancja musi dodatkowo upoważniać KNF do wydawania dyspozycji wypłaty przez bank w przypadku ziszczenia się warunków wypłaty.

Można założyć, że przed złożenia stosownego zlecenia na wydanie gwarancji bankowej, konieczne będą stosowne konsultacje z nadzorcą celem określenia warunków umowy.

Udostępnij.

Zostaw komentarz